Waarom praten we niet meer over wat echt belangrijk is? Automatisering & Wereldvrede I


Zijn werken en de werkgelegenheid belangrijk? Wat is de grootste drijfveer van banenvernietiging? Waarom praten we alleen over immigratie en globalisering? Zou het niet geweldig zijn als we niet zoveel hoeven te werken? Waarom willen we eigenlijk zoveel werken? Waarom willen politici niet over kunstmatige intelligentie en automatisering praten? Of erger, misschien hebben ze wel geen idee? Hoe worden rijkdom en welvaart gecreëerd? En hoe zit dat met wereldvrede?

Disclaimer: Bij voorbaat excuses voor eventuele taalfouten. Als je fouten ziet, schroom niet om het te laten weten. Er is voor gekozen om een deel van het editen te crowd sourcen, aangezien er maar een beperkt aantal uren in een dag beschikbaar zijn. Meer informatie aan het eind van de post.

 

Wat is er belangrijk?

Voordat we problemen kunnen aanpakken, moeten we erkennen dat we ze hebben of dat ze eraan komen. Hier verschijnt vaak het eerste obstakel. Vrede en welvaart zijn zondertwijfel de belangrijkste onderwerpen die er zijn. Laten we beginnen met welvaart, om welvarend te zijn is het uiterst belangrijk dat mensen zichzelf kunnen bedruipen. In onze huidige samenleving doen we dat voornamelijk door te werken. Als dit belangrijk voor ons is, moeten we goed kijken naar wat de in de toekomst de grootste invloed op gaat hebben op de werkgelegenheid.

Hoe is het dan mogelijk dat tijdens geen enkele van de recentelijke verkiezingen automatsering een hoofdthema was (VS, Brexit, VK, Spanje, Nederland en misschien ook andere, maar die heb ik niet van dichtbij gevolgd)? Ik denk dat het vrij duidelijk is dat automatisering een grote invloed heeft op de werkgelegenheid. Banen is een belangrijk onderwerp, maar dit wordt grotendeels besproken in het licht van globalisering en immigratie. Dit komt op mij over als redelijk absurd, omdat in de komende 10 tot 20 jaar in Europa en de VS rond de 50% van de banen geautomatiseerd kunnen worden.

 

Infographic: Technological Advances Place Old Jobs At Risk | Statista You will find more statistics at Statista

 

Globalisering versus kunstmatige intelligentie

De globalisering kan zonder twijfel een negatieve impact in bepaalde gebieden hebben. Maar zeker kijkend naar de toekomst, zullen automatisering, en tegenwoordig ook kunstmatige intelligentie, een veel grotere invloed hebben op de werkgelegenheid. Bijna wekelijks zijn er doorbraken met zelflerende machines. Computers die zichzelf leren om Go of Poker te spelen, en dan de beste spelers ter wereld verslaan. Wat erg belangrijk is om te onthouden, is dat deze systemen zelflerend zijn, er is nu geen extreem tijdrovende menselijke programmering meer nodig. Er is niet veel inbeeldingsvermogen voor nodig om te zien hoe deze machines ook ingewikkelde kantoorbanen zullen overnemen. Momenteel worden juristen en verzekeringsdeskundige al vervangen door kunstmatige intelligentie. En dit is nog maar het begin, wat te denken van zelfrijdende auto’s en vrachtwagens? Taxichauffeurs komen nu al vaak in opstand tegen Uber.

Waarom in vredesnaam, hebben we het hier niet vaker over, zeker in de politiek? Ik ben bang dat de gemiddelde stemmer misschien niet wil luisteren naar een verhaal over automatsering en banenvernietiging. Of erger de politici hebben ook geen idee. Theoretisch gezien is het goed nieuws dat robots en softwareprogramma’s mensenwerk komen overnemen. Dan kunnen wij meer tijd besteden aan meer zinvolle of leukere dingen. De toekomst kan geweldig worden, als gaan praten over de dingen die belangrijk zijn, vooruitkijkend niet terugkijkend.

Als we niet beginnen met een publiekdebat over hoe een samenleving met hele lage werkgelegenheid eruit kan zien, zouden we in een duistere situatie terecht kunnen komen. Dit omdat deze technologieën het potentieel hebben om de ongelijkheid tussen mensen en landen heel snel exponentieel te vergroten. Dit is geen science fiction, deze technologieën ontwikkelen zich razendsnel. Kijk maar een naar de supermarkt zonder personeel van Amazon of de Japanse verzekeringsmaatschappij die haar werknemers vervangt door kunstmatige intelligentie. En dit is nog maar het begin.

 

Hoe wordt welvaart gecreëerd in de nabije toekomst?

Ik denk dat er twee hoofdmogelijkheden zijn om welvaart creëren, die tevens beïnvloed kunnen worden door een samenleving: innovatie en het producen van hernieuwbare grondstoffen (bijvoorbeeld energy en landbouw). Er bestaan ook andere mogelijkheden zoals: logistiek, handel, en de winning van niet hernieuwbare grondstoffen. Maar deze zijn veel meer gebonden aan de geografische locatie, waardoor ze lastig te beïnvloeden zijn.

Waarom innovatie? Het is waarschijnlijk dat in het atomiseringstijdperk de meeste bedrijfstakken gedreven zullen worden door innovatie, bijvoorbeeld de maakindustrie en zelfs ook wittenboordenwerk. De meest innovatieve samenlevingen zullen veel van deze bedrijfstakken overnemen.

Door de groei van de wereldbevolking en de wereldwijde levensstandaardverbetering, zal de vraag naar landbouwproducten blijven stijgen in de nabije toekomst. De energievraag zal ook blijven stijgen, zeker de vraag naar groene energie. Dit zijn de beeldrijkste mogelijkheden, die wanneer op tijd geanticipeerd, ervoor kunnen zorgen dat een samenleving welvaart blijft creëren, zelf als de vraag naar menselijke arbeid drastisch afneemt.

 

Direct kopieerbare niet plaatsgebonden belastingontwijking

Wat ook wordt onderschat, en waar zeker niet vaak genoeg over gepraat wordt, is het feit dat software direct kan worden gekopieerd en niet aan plaatsgebonden is. Er wordt door enkelen voorgesteld om robots te belasten om zo bijvoorbeeld een basis inkomen voor iedereen te financieren (een uitbetaling van de overheid aan iedere burger om in basis levensbehoefte te voorzien). Maar hoe zit dat dan met software? Als kantoorbanen op grote schaal geautomatiseerd worden, wie zegt dat de servers in jouw land staan? Het ligt voor de hand dat de services verleend gaan worden vanuit landen met de laagste belastingen. Als we deze logica doortrekken kunnen we een race tussen landen verwachten naar een belastingpercentage van omennabij de nul. Dit scenario is nog erg speculatief, en het zal waarschijnlijk ook niet van de een op de andere dag gebeuren.

Het wereldwijde belastingsysteem moet hervormd worden, mede om de technologische ontwikkelen het hoofd te beiden. Om ook maar enigszins kans van slagen te hebben, moet het een internationaal gecoördineerde overeenkomst zijn. Dit zal vermoedelijk nog ingewikkelder zijn dan het klimaatakkoord van Parijs. In de tussentijd is waarschijnlijk het meest effectief voor landen, om op industrieën in te zetten die welvaart blijven creëren ongeacht hoeveel banen er worden geautomatiseerd.

 

Deze keer is het anders

Ik ben bekend met het argument dat historisch gezien de technologie netto geen werkgelegenheid heeft vernietigd, omdat er ook weer veel nieuwe banen gecreëerd werden. We zullen zien of de historische trend doorzet, of dat het deze keer echt anders is. Ik denk dat het anders zal zijn, omdat we in het verleden te maken hadden met het automatiseren van fysieke arbeid en digitalisering (PCs, internet, webwinkels etc.). Nu hebben we te maken met zelflerende intelligentie met een extreem hoog verbeteringstempo, voor makkelijk te dupliceren software die overal ter wereld geplaatst kan worden.

Het is zeer riskant om zelfgenoegzaam achterover te leunen en aan te nemen dat alles vanzelf wel goed komt. De meeste experts die naar naar de beginnende automatiseringsgolf hebben gekeken hebben, zijn het erover eens dat er op korte termijn enorme veranderingen zullen plaatvinden in de arbeidsmarkt. Zelfs als je denkt dat er netto geen banen zullen verdwijnen, zullen de onderwijs- en hertraining systemen drastisch gemoderniseerd moeten worden. Als dat niet snel gebeurd kan er een moeilijke aanpassingsperiode aankomen. Tijdens de eerste industriële evolutie duurde het vele tientallen jaren voordat de samenleving de schok had opgevangen. Deze keer kunnen we het niet veroorloven om zoveel onnodige opschudding en lijden te veroorzaken. Het goede nieuws het nog steeds te voorkomen valt.

 

Waarom willen we zoveel werken?

We moeten met een open blik naar de toekomst kijken. Nederland wordt gedomineerd door het calvinistische gedachtegoed, er wordt veel waarde gehecht aan arbeidsethos, spaarzaamheid en persoonlijke verantwoordelijkheid. Ik heb altijd veel gewerkt, meestal met plezier. Lange tijd heb ik gedacht dat dit de manier was, velen met mij. Dit heeft ervoor gezorgd dat samenleving enorm welvarend is geworden. De laatste jaren zijn we niet significant minder gaan werken. We geven veel van de extra rijkdom uit door materialistisch meer te consumeren. Maar dit kan niet eeuwig zo doorgaan, wil echt zo hard blijven werken om dan drie auto’s en meerdere huizen te bezitten?

Waarom werken we eigenlijk vijf dagen per week? Voor zover ik weet is dit geen natuurwet. Over de hele lange termijn gezien, zijn we wel veel minder gaan werken. Van slaven naar vrijemensen. In het westen bestaat kinderarbeid niet meer. Van zes naar vijf werkdagen enzovoort. Aangezien technologie de productiviteit nog meer zal verhogen, moeten misschien kijken om wat we zien als werkweek te veranderen. Op deze manier kunnen mensen nog steeds een baan hebben als zij dat willen. Dit is wenselijk, omdat voor velen werk help om zingeving te vinden. Ik denk dat het beter is om het hier eerst over te hebben, voordat een eventueel basisinkomen ingevoerd wordt. Het basisinkomen heeft veel potentie, maar er kleven zeker ook risico’s aan. Een samenleving waar enkele mensen zeer goed betaalde banen hebben, en de rest overleefd met een basisinkomen, is denk ik niet de beste manier om het welvaartsgevoel te maximaliseren. Een korte werkweek is misschien niet de meeste efficiënte, maar we kunnen het veroorloven met de enorme productiviteitsprong die de technologie kan bewerkstelligen.

Mijn schatting is dat er op korte termijn door oninzetbaarheid veel werklozen zullen zijn. Hier moeten we eerlijk en realistisch over zijn door het te op tijd onderkennen en een welzijnsoplossing te zoeken. Verder in toekomst kijkend, als we het onderwijs goed organiseren en we minder gaan werken, dan kunnen de meeste mensen die dat willen waarschijnlijk een baan hebben. Theoretisch gezien zou het geweldig moeten zijn dat we slimmer in plaats van harder gaan werken, en te gelijker tijd ook nog eens productiever worden.

 

Als het banen kost, moeten we de technologie stoppen, of immigranten de schuld geven

Het aller slechtste argument komt van mensen die tegen de technologie zijn, omdat het banen kost. Om te beginnen zal ergens iemand uitvindingen doen en gebruiken, en hoe kun je daar mee concurreren? Als iets uitgevonden is, is het praktisch onmogelijk om het te “onuitvinden” of te “ontvinden” (daarom bestaan hier waarschijnlijk ook geen woorden voor). Als banen creëren een doel op zich zou zijn, kunnen we morgen iedereen van een baan voorzien, door tracktors en lopende banden te verbieden. Ik kan geen succesvolle samenleving bedenken, waar technologische ontwikkelingen tegen zijn gegaan. De technologie kan niet worden tegengegaan, dat moeten we ook niet proberen, ook omdat het kan helpen met het oplossen van problemen zoals: klimaatverandering, ziekten enzovoort. Maar we kunnen het wel in goede banen proberen te leiden, hoe eerder we hier breed publiekdebat over kunnen hebben, hoe beter.

En dit is misschien zelf allemaal wel op de redelijk korte termijn. We hebben het nog niet eens gehad over het compleet verdwijnen van de vraag naar menselijke arbeid of superintelligente technologie in de verkeerde handen. Hier kunnen we nu niet allemaal op in gaan, en er is recentelijk ook al redelijk wat gepubliceerd over kunstmatige superintelligentie.

Waarom zijn dit geen belangrijke onderwerpen in de politiek? Zijn we geheel bedwelmt door het extreem korte termijn denken? Misschien worden we geleidt door onwetende idioten? Hebben zoveel technologie experts het geheel mis? Of een combinatie van het voorgenoemde? Het meest verontrustende is dat veel van de banenvernietiging door automatisering nu ten onrechte wordt toegeschreven aan immigratie en globalisering. Je kunt gemakkelijk de negatieve aspecten van immigratie aanwijzen, en er zeker een spectrum wat werkbaar is. Maar er is geen enkele reden om onnodig discriminatie te verergeren, zeker als het we naar de werkgelegenheid kijken welke voornamelijk wordt beïnvloed door automatisering. Er zijn zeker ook negatieve aspecten te noemen van de globalisering, maar die kunnen aangepakt worden zonder alle positieve kanten te verliezen, en daar zijn er genoeg van. Neem Bijvoorbeeld wereldvrede, hierover meer in deel twee.

 

Disclaimer:  Bij voorbaat excuses voor eventuele taalfouten. Ik doe dit geheel alleen zonder redactionele hulp. Ik wil mijn ideeën graag publiceren en ik ben niet zo goed in het vinden taalfouten en zeker geen neerlandicus. Met het risico om onprofessioneel over te komen, heb ik er toch voor gekozen om een deel van het editen te crowd sourcen naar de lezers. Als je fouten ziet of andere ideeën hebt, schroom niet om het mij te laten weten via sociale media of de contactpagina

** Trouwens de hele website is fan funded, je kunt hier een bijdrage leveren  Support