Hebben we die democratie nu echt nodig?


Waarom beloven politici continue te veel? Wat dachten Plato en Aristoteles hiervan? Is democratie nu echt zo belangrijk? Moeten we misschien voor een goede dictator gaan?

Dit lijkt een absurde vraag en ik denk niet dat we het in de praktijk moeten gaan testen. Maar impliciet trekken we in twijfel hoe vrij en democratisch onze samenlevingen zouden moeten zijn. Dit omdat veel mensen er niet voor terugschrikken om op partijen te stemmen die vrijheden willen inperken. Tevens zijn er volgens opiniepeilingen veel mensen die het niet zo belangrijk vinden om in een democratie te leven, onder hen vooral veel jongeren, zogenaamde “millenials”. Wat betekend dit? Onwetendheid? Of is het tijd voor een nieuw systeem? Door naar deze vragen te kijken, kunnen we op zijn minst beter begrijpen waarom we de vrije democratische rechtstaat waarderen.

Disclaimer: Bij voorbaat excuses voor eventuele taalfouten. Als je fouten ziet, schroom niet om het te laten weten. Er is voor gekozen om een deel van het editen te crowd sourcen, aangezien er maar een beperkt aantal uren in een dag beschikbaar zijn. Meer informatie aan het eind van de post.

 

Een goede dictator?

Natuurlijk is het in theorie mogelijk dat een intelligente, ethische en welwillende dictator met goede adviseurs, betere resultaten oplevert voor de meerderheid dan een vrije democratische rechtstaat. Waarom? Dictaturen kunnen sneller handelen en reageren dan een systeem waar alles eerst door het parlement en dan de senaat moet, of zelfs nog gestopt kan worden door rechters. Tevens zijn er geen vertragen met verkiezingen et cetera. Vooralsnog ziet het er nog niet zo gek uit. Maar waar vind je goede dictators? En wat te doen als hij of zij goed begint, maar later het spoor bijster raakt? En dan hebben we het nog niet eens gehad over eventuele opvolgingsproblemen.

Recentelijk hebben de Turkse burgers er in een referendum, met een kleine marge, voor gekozen om president Erdogan aanzienlijk meer macht te geven. Zelf als je de grootste Erdogan fan bent en je denk dat hij het beste is wat Turkije ooit is overkomen, hoe zit dat dan met zij opvolger? Een deel van de reden om Erdogan zoveel macht te geven, was dat hij kan beschermen tegen het grote aantal “gevaarlijke” mensen in Turkije. Wat als deze gevaarlijke mensen de volgende verkiezingen winnen? Dit is wat we altijd moeten onthouden als we meer macht aan politici geven.

Uit voorzorg moeten we altijd een duister scenario in acht nemen van eventuele toekomstige politici. Mensen die blij waren met de grote presidentiele macht van Obama, hebben nu dezelfde macht aan Trump gegeven. En als je meer macht aan Trump wilt geven, hoe zit het dan met de volgende Obama? We moeten nooit vergeten dat de reden waarom het zo langzaam verloopt, is dat het is ontworpen om te beschermen tegen de slechte mogelijke president. Wat is de slechts mogelijke president? Dat hangt er helemaal vanaf aan wie je dat vraagt.

Het huidige representatieve democratische systeem met de scheiding der machten, is al een balans tussen een dictatuur en een volledige directe democratie (alles een referendum). Buiten dat een volledige democratie zeer onpraktisch is, staat het ook niet toe om experts weloverwogen beslissingen te laten nemen. De experts zijn in dit geval de mensen die we kiezen en hun adviseurs. De representatieve democratie is een imperfect systeem voor een perfecte wereld, maar een perfect systeem voor een imperfecte wereld. Hier ligt een grote verantwoordelijkheid voor de kiezer, en dat is zeker niet zonder risico, zoals al werd opgemerkt meer dan twee millennia geleden.

 

De eerst democratische testresultaten

Het is interessant om te zien hoe relevant Plato en Aristoteles nog steeds zijn. Deze twee heren hebben meer dan twee millennia geleden de geboorte van de democratie geobserveerd. Hun conclusies zijn nu nog steeds relevant voor ons huidige politieke systeem. Plato dacht dat er een probleem was met democratie, omdat mensen niet goed nadachten over hun stem. Daarom dacht hij dat het nodig was om de bevolking eerst te leren om een beetje meer filosofisch te zijn. Als dat niet gebeurde zouden de mensen middelmatige leiders kiezen die slechte keuzes zouden maken, dacht hij. Aristoteles zag hetzelfde probleem, maar zijn oplossing was anders. Hij zei dat goede leiders de bevolking moesten overtuigen met meer simpele “hapklare” argumenten, hij noemde dat retoriek.

 

Waarom beloven politici continue te veel?

Natuurlijk moeten politici overtuigende en inspirerend communiceren, om ook maar enige voet aan de grond te krijgen. Maar het begint erop te lijken dat in veel democratieën holle oppervlakkige retoriek wint van een inhoudelijke publieke dialoog over echte oplossingen. Als dit doorzet zal het op de lange termijn leiden tot negatieve resultaten voor de meerderheid van de mensen. We moeten niet vergeten dat er een pervers element is in de democratie, dat ervoor zorgt dat politici te veel simplificeren en beloven. Wie dat niet doet, kan de niet verkiezingen winnen.

Je kunt verkiezingen winnen door bijvoorbeeld belastingverlagingen, infrastructuur investeringen en enorme werkgelegenheid te beloven. Als je dit allemaal kunt zeggen net alsof je het zelf gelooft win je. Terwijl het echte verhaal waarschijnlijk meer zo gaat: als je me vier jaar geeft dan kan ik misschien een paar dingetjes aanpassen, dan zien we misschien aan het eind van mijn termijn wat verbetering, of misschien moeten we wel tot mijn tweede termijn wachten als je die mij gunt.

Het is praktisch onmogelijk om veel stemmen te trekken met het tweede verhaal, laat staan om verkiezingen te winnen. Ondertussen klagen velen van ons als politici hun beloften breken. Ik denk niet dat het goed is als mensen hun beloften breken, maar het is onwaarschijnlijk is dat iemand de verkiezingen gaat winnen die niet te veel belooft. Of we moeten opeens met zijn alle op extreme realisten gaan stemmen.

We moeten uitkijken dat het niet volledig uit de hand loopt. Wat voor een democratie, is een democratie die volledig op leugens en halve waarheden gebaseerd is? Het goede nieuws dat kiezers de sleutel in handen hebben. Als we betere politici willen moeten we hen het goede voorbeeld geven, door goed na te denken waarop we stemmen en door verantwoordelijk gedrag te vertonen. De politiek is een afspiegeling van de samenleving, en het is aan ons om er iets van te maken, hoe klein onze persoonlijke bijdrage ook is. Met vrijheid komt verantwoordelijkheid, als we niet verantwoordelijk zijn zullen we vrijheid verliezen.

 

Wondermiddelen bestaan niet

We hebben de neiging om dat te geloven, maar voor een samenleving als geheel zijn er geen wondermiddelen. De trend van het wegzetten van experts als ketters is ook zorgelijk. De meeste mensen, waaronder ikzelf, zijn niet instaat om alle beloften van politici op waarde te schatten en in perspectief te zetten (hierover later meer). In het huidige democratische systeem, hoeven we niet ineens allemaal een doctoraat in filosofie na te streven (dat zou erg platonisch zijn), maar een beetje meer Plato is zeker nodig. Omdat te bewerkstelligen moeten collectief onze kritisch en helder denkvermogen vergroten. Het onderwijssysteem speelt hierin een belangrijke rol. Maar aangezien de meeste onder ons al geen formeel onderwijs meer volgen, bied ik op confusedness.com een aantal ideeën aan die mij geholpen hebben.

 

Disclaimer:  Bij voorbaat excuses voor eventuele taalfouten. Ik doe dit geheel alleen zonder redactionele hulp. Ik wil mijn ideeën graag publiceren en ik ben niet zo goed in het vinden taalfouten en zeker geen neerlandicus. Met het risico om onprofessioneel over te komen, heb ik er toch voor gekozen om een deel van het editen te crowd sourcen naar de lezers. Als je fouten ziet of andere ideeën hebt, schroom niet om het mij te laten weten via sociale media of de contactpagina

** Trouwens de hele website is fan funded, je kunt hier een bijdrage leveren  Support